نقش حیاتی شیلنگ پمپ پریستالتیک در عملکرد و کارایی سیستم
از آنجا که تمام کارکرد یک پمپ شیلنگی به انقباض و بازگشت الاستیک لوله بستگی دارد، کیفیت و جنس شیلنگ پمپ پریستالتیک تعیینکننده راندمان کل سیستم است. انتخاب اشتباه جنس شیلنگ میتواند باعث حل شدن شیلنگ در اسید، پارگی سریع بر اثر سایش یا تخریب حرارتی شود. در این راهنما خواص الاستومرهای اصلی را بررسی میکنیم.
بخش اول: انواع متداول متریال شیلنگ و کاربرد آنها
لاستیک طبیعی (Natural Rubber - NR) مقاومت فوقالعاده در برابر سایش مکانیکی، ایدهآل برای دوغابهای معدنی و انتقال لجن دارد. این ماده به دلیل ساختار پلیمری زنجیره بلند خود، خاصیت ارتجاعی فوقالعادهای دارد که به شیلنگ اجازه میدهد پس از میلیونها بار انقباض همچنان شکل لولهای خود را حفظ کند. اما در برابر حلالها و روغنهای هیدروکربنی به سرعت خراب میشود. عمر طولانی این ماده هزینههای جاری را کاهش میدهد.
ای پی دی ام (EPDM) مقاومت شیمیایی بسیار بالا در برابر اسیدها، قلیاها و مواد اکسیدکننده قوی دارد. این پلیمر به دلیل پیوندهای اشباع شیمیایی خود در برابر حمله مواد اکسیدکننده و مواد شیمیایی تصفیه آب نظیر آب ژاول مقاومت کامل دارد، اما در مجاورت مواد نفتی دچار تورم و خرابی سریع میشود. در صنایع پتروشیمی استفاده از EPDM رواج گستردهای دارد.
نیتریل (NBR) مناسب برای روغنها، چربیها، سوختها و هیدروکربنهای مختلف است. گرید بهداشتی آن (NBRF) از نفوذ و جذب چربیها به داخل بافت الاستومر جلوگیری کرده و پایداری ابعادی شیلنگ را در خطوط مواد غذایی حفظ میکند. NBR در خطوط جابجایی فرآوردههای روغنی بهترین کارکرد را از خود نشان میدهد.
سیلیکون (Silicone) سازگاری کامل با استانداردهای دارویی و پزشکی داشته و تحمل دمایی بالایی دارد. سیلیکون به دلیل عدم آزادسازی هرگونه مواد شیمیایی در سیالات عبوری، ایمنترین انتخاب برای تولید واکسن و سرمهای پزشکی است. خلوص بیولوژیکی سیلیکون از نقاط قوت اصلی آن است.
بخش دوم: ساختار فیزیکی و لایههای تقویتکننده
شیلنگهای صنعتی برخلاف لولههای سیلیکونی ساده آزمایشگاهی، از ساختار چندلایه تشکیل شدهاند. لایه داخلی از الاستومر اصلی با ضخامت بالا ساخته میشود تا در برابر خوردگی مقاوم باشد. در وسط شیلنگ، لایههای تقویتکننده نخی با الیاف نساجی با استحکام بالا به صورت متقاطع قرار میگیرند تا فشار هیدرولیکی سیستم را خنثی کنند. لایه بیرونی نیز از جنس لاستیک مقاوم در برابر سایش فیزیکی غلتکهاست. گروه پارسا شیلنگهای تقویتشده خود را با تلورانس ابعادی صدم میلیمتر تولید میکند تا سایش روتور کاملاً متقارن باشد. این ساختار چند لایه دوام شیلنگ را تضمین میکند.
بخش سوم: روشهای روانکاری و کاهش اصطکاک
حرارت ناشی از چرخه فشردهسازی مداوم یکی از عوامل اصلی تخریب پلیمر شیلنگ است. استفاده از روانکارهای مخصوص (گریس سیلیکونی یا گلیسیرین) درون محفظه پمپ شیلنگی اصطکاک و دمای کاری را به حداقل میرساند. سطح روانکار محفظه باید به صورت هفتگی چک شود. روانکاری اصولی باعث کارکرد بیصدای پمپ و افزایش طول عمر شیلنگ میشود. خنککاری مناسب مانع از تغییر ساختار شیمیایی لاستیک میگردد.
بخش چهارم: عیبیابی و افزایش طول عمر شیلنگ
برای به حداکثر رساندن طول عمر شیلنگ، تنظیم دقیق فشار کفشکها یا غلتکها ضروری است. فشار بیش از حد باعث له شدن غیرضروری شیلنگ و کاهش عمر آن میشود. در زمان نصب شیلنگ جدید، فاصله غلتکها باید بر اساس ضخامت دیواره شیلنگ تنظیم شود. همچنین شستشوی مسیر پس از هر دوره کاری از تجمع رسوبات و کریستالهای شیمیایی در داخل شیلنگ ممانعت به عمل میآورد که این امر مانع از سایش دیواره شیلنگ میشود. شستشوی پس از کارکرد رسوبگذاری را از بین میبرد.
بخش پنجم: نتیجهگیری
انتخاب صحیح الاستومر شیلنگ ضامن ایمنی کارگاه و تداوم فرآیند است. گروه صنعتی پارسا به عنوان تولیدکننده داخلی، انواع شیلنگهای صنعتی EPDM، NR و NBR را در سایزهای مختلف همواره در انبار تهران موجود دارد تا نیاز صنایع کشور را برطرف کند.